Gepubliceerd op 11 mei 2017 11:40

Publicatie WRR: Weten is nog geen doen

11 mei 2017 - In het onlangs gepubliceerde rapport ‘Weten is nog geen doen’ vraagt de Wetenschappelijke Raad voor Regeringsbeleid (WRR) aandacht voor het belang van ‘doenvermogen’ van mensen, om aan de hoge eisen van de participatiesamenleving te kunnen voldoen. Hiermee zet de WRR een volgende stap in de toepassing van gedragswetenschappelijke kennis in beleid.

In het rapport wordt uiteengezet welke mentale vermogens nodig zijn voor maatschappelijke redzaamheid en is er een onderscheid gemaakt tussen het doen- en denkvermogen van mensen. Zelfs als mensen rationeel weten wat ze moeten doen en wat er van hen wordt verwacht, kan er niet van uitgaan worden dat ze daar naar kunnen handelen. Vooral bij tegenslag en stress zijn niet alle mensen in staat om hun leven goed op te rit te houden. Dat geldt volgens de WRR niet alleen voor de kwetsbare groepen in de maatschappij. "Ook mensen met een hoge opleiding en een goede maatschappelijke positie kunnen in situaties verzeild raken waarin hun redzaamheid ontoereikend is, zeker op momenten dat het leven tegenzit."
Met het ‘doenvermogen’ wordt gedoeld op non-cognitieve vermogens, zoals een doel stellen en een plan maken, in actie komen, volhouden en om kunnen gaan met verleidingen en tegenslag. Aan de basis van dit ‘doenvermogen’ liggen een drietal persoonskenmerken: temperament, zelfcontrole en overtuiging.

De WRR vindt dat de overheid een realistischer beeld over de verschillen in ‘doenvermogens’ van burgers moet krijgen en dat zij met deze verschillen meer rekening moet houden. "Een belangrijk onderdeel van een realistische benadering is het terugdringen van verleidingen, zodat mensen niet voortdurend een beroep hoeven te doen op hun zelfcontrole", schrijft de WRR. Zo vindt de WRR het nodig dat goed gekeken wordt naar de keuzemogelijkheden bij belangrijke financiële voorzieningen, zoals ziektekosten- en arbeidsongeschiktheidsverzekeringen en pensioenvoorzieningen.

De WRR beveelt ook aan om het beleid ‘persoonlijker’ te maken. Sneller en persoonlijk contact bij onregelmatigheden moet leiden tot een beter onderscheid tussen de onwelwillende en de onkundige burger. Door in een vroeg stadium bij te sturen, hebben mensen nog genoeg mentale ruimte om helder na te denken en op de juiste manier in actie te komen.
Een samenvatting van het WRR-rapport “Weten is nog geen doen” is ook beschikbaar, net als een filmpje.

naar alle berichten